Anasayfa Forex'i Öğren Dolarizasyon Nedir?

Dolarizasyon Nedir?

by Piyasa Uzmanı
0 Yorum 19 Görüntüleme

Dolarizasyon, bir ülkede yaşayan kişilerin değişim aracı, hesap birimi ve değer biriktirme aracı gibi maddi meselelerde kendi ulusal paraları yerine yabancı kaynaklı para kullanmalarıdır. Para ikamesi olarak da adlandırılan dolarizasyonda, ülkelerin kendi paralarını terk edip kullanmaya başladıkları para birimi genel olarak ABD Dolarıdır. Tabi ki tek bir yabancı para birimi yoktur. Bir ülkenin herhangi bir ülkenin ulusal para birimini kabul etmesi de dolarizasyon olarak nitelendirilir.

Dolarizasyon Kaça Ayrılır?

Dolarizasyon tipleri genel olarak ikiye ayrılır. Bu türler:

  • Tam (resmi) dolarizasyon: Bir ülkenin yerli para biriminden tamamen vazgeçip yabancı bir para birimini resmi ödeme aracı olarak kabul etmesidir.
  • Kısmı (gayriresmi) dolarizasyon: Ülkede yaşayan kişilerin değişim aracı, ölçü birimi ve değer saklama aracı olarak yabancı paraları da yaygın olarak kullanmasıdır.
  • Yarı resmi dolarizasyon: Yerli para birimi dışında başka bir para biriminin de ülkede kabul edilmesidir.
  • Varlık dolarizasyonu: Bir ülkedeki kişilerin ve kurumların yabancı kaynaklı finans varlıklarını tercih etmesiyle oluşur.
  • Yükümlülük dolarizasyonu: Bir ülkedeki ekonomik birimlerin yabancı kaynaklı paralara yüksek miktarda yükümlüğünün bulunmasıdır.
  • Finansal dolarizasyon: Varlık dolarizasyonu ve yükümlülük dolarizasyonunun bir araya gelmesiyle oluşur.

Dolarizasyon Nasıl Oluşur?

Ülkede ekonomik bir sarsıntı meydana geldiğinde vatandaşlar ulusal paranın değer kaybetmesinden korkarak dolasrizasyona başvururlar. Eğer ülkenin ekonomisi düzelmezse piyasanın dolarize olma hızı ve miktarı yükselişe geçer. Dolarizasyonda, yerli para yabancı para ile ikame ettirilir. Dolarizasyon yaşayan ülkelerin döviz miktarı artacağından dışa bağımlılıkları da artar.

Tam Dolarizasyonun Olumlu ve Olumsuz Yönleri Nelerdir?

Tam dolarizasyonun artıları ve eksileri vardır. Bunlardan öncelikle artılara bakacak olursak:

  • Yabancı para birimiyle ticaret yapan bir ülkenin döviz kuru yüksekse işlem maliyeti de yüksektir. Tam dolarizasyon bu işlem ücretini ortadan kaldırır.
  • Parası benimsenin ülkenin enflasyon oranına benzerlik göstereceğinden ulusal paranın değer kaybetmesini engeller.
  • Ülke, yabancı ülkelerden kredi alırken maliyeti düşer ve bu sayede yatırımlar artar.
  • Tam dolarizasyon ulusal para riskini ortadan kaldırır.

Tam dolarizasyonun eksileri ise:

  • Ekonomide iç ve dış şoklar karşısında döviz kurunun etkisi olmaz. Merkez Bankası faiz ve para talebini kontrol edemez.
  • Parasal bağımsızlık oluşumunu engeller.
  • Merkez Bankası banka sektörüne kaynak aktaramaz.
0 Yorum

Bu Yazılar İlginizi Çekebilir

Hemen Yorum Yap